Minister Ben Weyts en gedeputeerde Bart Nevens inspecteren basiliek in Grimbergen

20/02/2026
Servaasbasiliek2

Vlaams minister Ben Weyts maakt 1,44 miljoen euro vrij voor de restauratie van de Sint-Servaasbasiliek in Grimbergen. Dat maakte de minister deze week bekend tijdens een erfgoedinspectie samen met Monumentenwacht en gedeputeerde Bart Nevens in de basiliek. De restauratie focust op de modernisering van de verwarming en de restauratie van het dak, het metselwerk en het interieur. Daarna wordt de basiliek ook herschilderd. ​

"De basiliek vertelt het hoofdstuk over de norbertijnen in het verhaal van Vlaanderen. Hun oudste nog bewoonde abdij mogen we dan ook niet verloren laten gaan," aldus Ben Weyts. “Een belangrijke partner in het onderhoud van ons erfgoed is Monumentenwacht. Ze voeren grondige inspecties uit en brengen restauratienoden in kaart, ook hier."

De abdij van Grimbergen werd in de 12de eeuw gesticht door de heilige Norbertus en is vandaag de oudste nog bewoonde norbertijnenabdij in Vlaanderen. Oorlog en brand legden de abdij drie keer in de as, maar telkens herrees ze sterker dan tevoren. De rijkversierde basiliek vormt het historische hart van de abdij en is ook bekend om de prachtige orgelconcerten die er regelmatig plaatsvinden.

Vlaanderen investeert nu 1,44 miljoen euro in de basiliek. Concreet wordt de verwarming in de kerk en sacristieën gemoderniseerd en aangepast aan de laatste nieuwe technologieën. Daarnaast worden ook het dak en het metselwerk hersteld en de interieurafwerking wordt vernieuwd. En ook de houtborende insecten in het koorgestoelte worden behandeld en aangepakt. Als laatste worden er ook schilderwerken uitgevoerd zodat de kerk terug kan schitteren als tevoren. Andere kosten worden gedragen door de lokale kerkfabriek.

"We zijn fier op dat van hier. En dat betekent ook dat we ons erfgoed goed moeten onderhouden," zegt Vlaams minister Weyts. Dankzij de inspecties van Monumentenwacht kunnen we ingrijpen wanneer erfgoed de eerste tekenen van verval toont. Snel handelen voorkomt dure grootschalige restauraties en bespaart middelen. Vlaanderen ondersteunt dan ook Monumentenwacht en de vijf provincies."

Monumentenwacht Vlaams-Brabant: een groeiend erfgoedbestand en intensievere inspecties

Monumentenwacht Vlaams-Brabant versterkte het afgelopen jaar zijn inzet voor het behoud van waardevol erfgoed in de provincie. Het aantal te inspecteren erfgoedobjecten steeg in 2025 tot 2.143, het hoogste aantal na de provincie Antwerpen. Daarnaast werden 67 nieuwe erfgoedobjecten aangemeld door 45 nieuwe leden, wat het belang en vertrouwen in de dienstverlening onderstreept. Momenteel telt Monumentenwacht Vlaams-Brabant 621 abonnees, gaande van particulieren (229) en religieuze besturen (175) tot lokale besturen (67) en vzw’s (57).

335 gerichte interventies in 2025

In 2025 werden 335 dienstverleningen uitgevoerd aan 293 erfgoedobjecten, waaronder:

  • 304 bouwkundige opdrachten, met 260 inspecties aangevuld met adviezen, toestandsmonitoring en ondersteuning rond veiligheid en toegankelijkheid.
  • 31 interieurinspecties, waaronder interieurscans en structurele controles.

Deze interventies leiden telkens tot een gedetailleerd rapport, inclusief aanbevelingen en een overzichtelijke planning. Waar mogelijk voeren de monumentenwachters meteen kleine herstellingen uit om verdere schade te vermijden.

“Monumentenwacht levert heldere en bruikbare adviezen. Maar een inspectieverslag heeft pas waarde als eigenaars, lokale besturen en kerkfabrieken er ook effectief mee aan de slag gaan,” zegt Bart Nevens, gedeputeerde voor erfgoed. “Laat die aanbevelingen geen stof verzamelen, maar gebruik ze als leidraad voor doordacht onderhoud. Als provincie ondersteunen we samen met Vlaanderen deze werking structureel, omdat degelijk beheer begint bij kennis en opvolging.”