Molencontactdag Vlaams-Brabant zette het onderhoud van molens centraal
Vorige week vond in Malderen de vijfde Molencontactdag plaats, een organisatie van de provincie Vlaams-Brabant en Monumentenwacht Vlaams-Brabant. Centraal stonden kennisuitwisseling en samenwerking rond het behoud van historische molens, met bijzondere aandacht voor preventief onderhoud. De contactdag sloot dit jaar ook aan bij de eerste Week van het Onderhoud.
Historische molens bewaren vraagt gespecialiseerde kennis en regelmatig, deskundig onderhoud. Tijdens de contactdag wisselden molenaars, eigenaars, vrijwilligers en overheden hun ervaringen uit. Zo wil de provincie bestaande expertise samenbrengen en nieuwe samenwerkingen stimuleren. Op het programma stonden getuigenissen uit de praktijk, uitwisseling van ervaringen en een panelgesprek over de uitdagingen en kansen voor het molenerfgoed.
Naast onderhoud kwamen ook kennisoverdracht, de opleiding van nieuwe generaties en de betrokkenheid van jongeren aan bod. Initiatieven zoals het nieuwe project ‘Molenscholen’ van Erfgoedstichting ERF kregen daarom een plaats op de contactdag. In de namiddag werden een reeks praktische workshops georganiseerd, met onder meer een boeiende sessie over het onderhoud van molenstenen door de Nederlandse expert Hans Titulaer (foto).
Ook de samenwerking tussen verschillende erfgoedactoren stond centraal. "We ondersteunen al jaren eigenaars, beheerders en molenaars bij de instandhouding van historische molens. De Molencontactdag bouwt daarop voort door mensen en organisaties uit de sector met elkaar in contact te brengen en kennisdeling te versterken," aldus Bart Nevens, gedeputeerde voor erfgoed.
Bevraging molenonderhoud
Ter voorbereiding van deze contactdag organiseerde Monumentenwacht een bevraging rond het onderhoud van molens en de financiering ervan. De resultaten van deze bevraging werden aan het begin van de contactdag gepresenteerd. Enkele algemene conclusies:
- Het is essentieel om kleine problemen direct aan te pakken: 88% van de respondenten is ervan overtuigd dat regelmatig onderhoud belangrijk is om grotere herstellingskosten te vermijden.
- Het onderhoud van een molen is een complex gegeven. Een ploeg mensen met diverse expertise is de ideale basis voor goed beheer.
- De kennis rond onderhoudswerk is vaak aanwezig bij de betrokkenen, maar niet altijd > er is een blijvende nood aan kennisdeling en opleidingen.
- De kosten rond onderhoud mogen niet onderschat worden, hoewel er steeds zuinig gewerkt wordt en veel werken door vrijwilligers kunnen gebeuren.
- 40% van de respondenten vindt onderfinanciering een acute bedreiging; 70% ziet op middellange termijn nood aan meer/andere financiële ondersteuning.
- Het is niet evident om vaklui te vinden voor bepaalde werken aan molens; de weinige molenbouwers zijn vaak overbevraagd.
Foto: Patrick Goossens
