In de kijker: Bon Crédit, 2 vliegen in één klap!

De Bon Crédit is een stalen sleepspits uit 1898. Het is een van de oudste en meest gave voorbeelden uit de overgangsfase tussen de gesleepte houten vrachtschepen en de ijzer- en staalbouw. Sinds een achttal jaar is Gwen Vanhove eigenaar van het schip en hij gebruikte het - in afwachting van een bescherming - als magazijn. Nu dit jaar de erkenning van de Bon Crédit een feit is, heeft Dhr. Vanhove unieke plannen met het schip.

De Bon Crédit is gebouwd op de scheepswerf van Baasrode. Hij is als het ware gemaakt als een stalen kopie van een houten waal. Dit laat vermoeden dat op het ogenblik van de bouw de kennis en ervaring om te werken met ijzer en staal nog niet echt aanwezig waren. Het schip is tot 1970 als vrachtschip gebruikt, sindsdien als opslagplaats.

“Ik heb de werken aan het schip beperkt tot de nodige instandhoudingswerken met het oog op de erkenning van het schip,” zegt Gwen Vanhove: “Nu de bescherming rond is, wil ik het schip restaureren en een herbestemming geven, uiteraard met oog voor de authentieke beschermde elementen.” Het centrale woongedeelte, de kantelkast en het lunetteroer achteraan, zijn kenmerkend voor schepen uit die bouwperiode. “Ik wil het echter ook koppelen aan een sociaal leerervaringsproject. Ik ben vroeger leerkracht geweest en wil jongeren die moeilijkheden hebben met studeren en het vinden van een job, de kans bieden om werkervaring op te doen tijdens de werken aan de herbestemming van het schip.”

“Er is een vzw in oprichting die op 2 pijlers zal steunen: enerzijds instaan voor de herbestemming van historisch waardevolle schepen om deze schepen een nieuw leven te geven, en anderzijds - als sociaal project - de herbestemming te laten uitvoeren door middel van een leerervaringsproject. De Bon Crédit zal het eerste project worden van deze vzw en het schip zal via een gebruiksovereenkomst voor lange termijn in handen van de vzw worden gegeven.”
Dit is een uniek project. Er bestaan geen gelijkaardige projecten die herbestemming van varend erfgoed willen combineren met een leerervaringsproject. Dhr. Vanhove beseft ook dat het heel wat uitzoekwerk met zich mee zal brengen om het project tot een goed einde te brengen: “Zelfs het oprichten van de vzw vraagt al meer tijd omdat de statuten zo moeten worden opgesteld om in aanmerking te komen zowel voor een leerervaringsproject, als voor een organisatie die restauraties en herbestemmingprojecten mag uitvoeren. Verder heb ik al contacten gehad met technische scholen en met de VDAB. En daarnaast wil ik ook werkgroepen met specialisten oprichten die nadenken hoe de correcte restauratie van het schip dient te gebeuren en die de manier van werken bepalen. Ze zullen daarvoor dan als het ware een masterplan oprichten en nadien ook toezicht houden op de correcte uitvoering door het leerervaringsproject.”

De herbestemming houdt in dat het schip als kantoor, ontmoetingsruimte / vergaderzaal voor de nieuwe vzw zal worden ingericht en later ook eventueel als leslokaal voor volgende leerervaringsprojecten. Aangezien het een eerste project is, wil Dhr. Vanhove ook alle bekomen kennis en ervaringen laten registreren, zodat deze ook voor andere leerervaringsprojecten toegankelijk blijft.

Gwen Vanhove heeft al een 15-tal jaren een bedrijfje dat vrachtschepen ombouwt tot woonboten. Hierbij zijn ook oudere vrachtschepen, maar nooit echt historisch waardevolle schepen. Bij de Bon Crédit, - waar hijzelf eigenaar van is, en niet zijn bedrijf - is dit wel het geval en hiervoor had hij al snel contact met het Agentschap Onroerend Erfgoed. Zij hebben een inventarisatie van bestaande schepen opgestart en zo is de bescherming van de Bon Crédit er gekomen. De Bon Crédit bleek één van de twee overblijvende sleepspitsen die nog in authentieke staat zijn. Vanuit het Agentschap Onroerend Erfgoed werd hij ook op de hoogte gebracht van het bestaan van Monumentenwacht voor varend erfgoed: “Hun rapporten liggen ook aan de basis van de erkenning van de Bon Crédit. Zonder hun inzet was er waarschijnlijk geen bescherming gekomen.”
De Bon Crédit werd reeds een tweetal keer geïnspecteerd door de monumentenwachters varend erfgoed en Gwen Vanhove heeft er al vaak met vragen aangeklopt: “De kennis en kunde van deze mensen is onontbeerlijk voor het behoud van historische schepen. Het feit dat wij als leden hier een beroep kunnen op doen, is van enorm belang. Verder kennen zij door hun jarenlange ervaring ook een heel netwerk van mensen, wiens kunde onmisbaar is om een project als de ‘Bon Credit’ te laten slagen. Ik hoop ook blijvend op hun kennis én netwerk beroep te kunnen doen.”